Stormachtig Stil: interview Eveline van de Putte, geboorte van de Roze Loper

‘Kun je je voorstellen, anno 2023? De oudere ouderen, de 80 plussers, houden zich nog te vaak stil. Ze voelen zich vaak niet veilig genoeg om over hun liefdesleven te praten. Het is heel belangrijk dat professionals meer weten over deze groep. Zodat ze zorg en activiteiten op maat kunnen leveren. Ook een Roze Loper, een keurmerk voor lhbti+ vriendelijke zorg en beleid kan daaraan bijdragen.

Roze Loper

De Roze Loper is ontstaan door een idee van Clem Bongers. Toen hij wat ouder werd bezocht hij in zijn omgeving zorginstellingen om te praten over diversiteit en met de vraag of er roze ouderen woonden. Vaak genoeg moest hij eerst uitleggen wat hij daarmee bedoelde. Ook wilde hij zijn eigen toekomstperspectief onderzoeken: ‘Wat als ik zelf ouder word, en naar een zorginstelling moet, kan ik hier dan gewoon blij en vrij mijzelf zijn?’ Clem bedacht dat het mooi zou zijn als er een teken of keurmerk was, zodat je zou weten als lhbt persoon: ‘Hier ben ik veilig, hier hebben ze idee over ons. Hier kan je gewoon jezelf zijn.’

Roze 50+ heeft dat idee opgepakt en daar het, officiële erkende, kwaliteitskeurmerk ‘De Roze Loper’ van gemaakt. Dat is niet iets wat je zomaar even uitprint en op je deur timmert, je moet er serieus voor aan de bak. En dat is maar goed ook. Anders zou een kwaliteitskenmerk geen waarde hebben. Organisaties die aan de Roze Loper willen beginnen, adviseren we altijd eerst draagvlak te creëren met een werkgroep van medewerkers en vrijwilligers die dit initiatief onderschrijven. De Roze Loper heeft niet alleen een positief effect of lhbti+ bewoners, ook voor hun roze familieleden en voor de medewerkers zelf!

Kennis delen is ook belangrijk. Veel mensen hebben geen idee van de achtergrond van roze ouderen. Velen weten niet dat homoseksualiteit verboden was – strafbaar – of dat je er zelfs voor naar de psychiater werd gestuurd. Discriminatie toen – maar ook nu is onder ouderen helaas nog altijd realiteit.”

Hoe ben jij ermee in aanraking gekomen?

“Dan moet ik teruggaan naar mijn boek ‘Stormachtig Stil’. Toen ik daar in 2010 aan begon, kwam ik natuurlijk steeds meer roze ouderen tegen en kwam ik logischerwijs in contact met Roze 50+. Ik was zelf al heel lang roze, maar had mij nooit zo verdiept in roze ouderen. Persoonlijk was ik helemaal niet bezig met dat lhbti+ verhaal. Ik had al jarenlang een vriendin, voor mij was het allemaal prima. Ik heb dan ook geen heftig coming out verhaal. Ik leefde mijn leven en verder bemoeide ik mij niet met de community. Wat mij vooral raakte was dat vele ouderen zich zorgen maakte over het ouder worden, vooral over het zorg-afhankelijk worden.”

“Het raakte me wanneer ik voor de zoveelste keer hoorde: ‘Ik hoop maar dat ik zo lang mogelijk thuis kan blijven, want in zo’n zorginstelling weet ik niet of ik mijzelf kan blijven – of ik niet terug in de kast ga.”

“Al die ervaringen maakte me enorm strijdbaar. Dat hele verhaal werd voor mij de drijfveer van al die dingen die ik de afgelopen jaren heb gedaan en die ik nog doe. Bijna 300 keer Tour ‘d Amour – een vervolg schrijven Stormachtig Stil. Het boek Nieuwe Namen, levensverhalen van transgender ouderen – spreken op congressen en het geven van gastcolleges. “

Tijdens Tour d’Amour en de gastcolleges, maar ook in de vele gesprekken met leidinggevenden binnen zorg en welzijn, benoem ik de verschillende mogelijkheden waarop zij aandacht kunnen besteden aan seksuele diversiteit. De Roze Loper is er daar een van.

Eveline van de Putte en Dabby. Foto @Marjon van der Vegt

De Tour d’Amour ontstond ook op basis van die verhalen. Ik wilde iets doen, bijdragen aan meer bewustwording over deze stille groep. De eerste jaren ging ik alleen op pad. Ik reisde het hele land door. Twee zorginstellingen per provincie. Daar begon het mee. De eerste twee jaar deed ik alles alleen. Toen besefte ik dat Tour d’Amour alleen maar sterker zou worden met een ervaringsdeskundige erbij. Ik heb Magda erbij uitgenodigd. Zij was degene die destijds tegen mij gezegd heeft dat de verhalen van roze ouderen bewaard moeten blijven. Die uitspraak is uitgegroeid tot het boek ‘Stormachtig Stil’. Magda komt uit het onderwijs – en is een goede verteller. Ze zei direct: ’Ja, ik ga ervoor.’ En dat doet ze nog. Inmiddels is ze 86 jaar!

Weer twee jaar later ontmoette ik op een symposium Victoria die daar ook iets ging doen. Ze vertelde mij dat ze ging zingen en ik was direct geraakt door haar en zij door mijn manier van vertellen. Ik dacht de combinatie zou geweldig zijn – liedjes – verhalen en deskundigheid. Ik heb dus Victoria gevraagd en ook zij zei gelijk ‘ja.’ Zo is het concept Tour ‘d Amour verder gegroeid.

Eveline is een echte verhalenverteller en merkt gewoon dat verhalen vertellen een prachtige manier is om mensen mee te nemen in een belevingswereld van groepen of personen waarvan je daarvoor nog niet zoveel wist. Wanneer je de verhalen goed vertelt, gaan die van hart tot hart. Dat is een andere manier van kennis overbrengen dan bijvoorbeeld een power point presentatie van cijfers of feiten – wat natuurlijk ook belangrijk is. Zoals bijvoorbeeld het feit dat uit onderzoek blijkt dat 30% van de geïnterviewde ouderen zich zorgen maakt om de bejegening van hulpverleners. Dat is best veel.
Tour d’Amour is de sleutel die vastgeroeste deurtjes openmaakt. Dat werkt bij studenten, bij professionals maar ook bij ouderen. Zoals bij die dame van 77 die mij na een voorstelling meenam naar een hoekje en mij toevertrouwde dat zij ook lesbisch is”.

‘Stormachtig Stil’ – verhalen van roze ouderen, waarbij zelfs ik soms een traantje moest laten. De verhalen over schaamte, er niet bij horen en afgewezen worden – of zo een sneer van een oudere; ‘ze hebben jou zeker vergeten op te halen in de tweede wereldoorlog’, laat mij realiseren hoe nodig het is om door te gaan.

Bron: Gaynews. Interview: Wil Groot
Spread the love
Campagne Roze50+

Roze50+ zoekt ambassadeurs, interesse klik hier